Tắc tia sữa được nhiều mẹ tìm kiếm vì đây là tình trạng thường gặp trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ. Nếu không điều trị kịp thời và đúng phương pháp, tắc tia sữa có mủ gây viêm tuyến vú, áp-xe tuyến vú, lâu dần trở thành các dải xơ hóa hay u xơ tuyến vú. Vậy tình trạng tắc tia sữa là gì và có nguyên nhân từ đâu?

Tắc tia sữa là gì?

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho sự phát triển của trẻ trong những năm tháng đầu đời. Dưới tác động bú mút của trẻ, sữa mẹ được đẩy ra từ các tuyến sản xuất sữa (alveoli) và chảy qua một mạng lưới ống dẫn sữa ra khỏi núm vú. Tuy nhiên, vì một lý do nào đó, sữa không thể thoát ra ngoài được sẽ tích tụ phía sau vị trí tắc nghẽn, nhưng, sữa vẫn tiếp tục được tiết ra làm cho các ống dẫn trước chỗ tắc ngày càng bị căng giãn. Hiện tượng này gây chèn ép các ống dẫn sữa khác, tạo ra một vòng tròn bệnh lý, làm tình trạng tắc sữa ngày càng nặng thêm.

Tắc tia sữa thường xảy ra ở sản phụ trong những ngày đầu sau sinh và trong thời kỳ nuôi con bằng sữa mẹ, có thể khiến việc cho con bú cũng như hút sữa để tích trữ gặp nhiều khó khăn, đau đớn.

Nếu không điều trị kịp thời và đúng phương pháp, tắc tia sữa có mủ gây viêm tuyến vú, áp-xe tuyến vú, lâu dần trở thành các dải xơ hóa hay u xơ tuyến vú. Ngoài ra, tắc tia sữa còn làm cho quá trình tạo sữa bị ảnh hưởng, lâu dần người mẹ ít sữa hoặc sẽ mất sữa.

Nguyên nhân bệnh Tắc tia sữa  

Tắc tia sữa do ống dẫn sữa lưu thông kém hoặc bị cản trở gây ra. Nếu mẹ bị tắc sữa, có thể do 07 nguyên nhân thường gặp sau đây:

  • Con ngậm không đúng hoặc mẹ có thói quen giữ đầu núm quá chặt khi cho con ăn: Con không nhận đủ lượng sữa do mẹ tiết ra và sữa bị sót lại gây tắc tia sữa.
  • Thay đổi chế độ bú: không cho con bú thường xuyên, bỏ cữ bú, đợi quá lâu giữa các cữ bú hoặc cho con uống thêm sữa công thức bằng bình hoặc vội dừng khi con chưa no. Khi con bắt đầu ngủ suốt đêm hoặc cai sữa nhanh cũng có thể dẫn đến căng sữa, tắc ống dẫn sữa và viêm vú.
  • Cặn sữa mẹ: có thể làm bít ống dẫn, sữa mẹ bị trào ngược lên và mắc kẹt làm rò rỉ hoặc phun sữa.
  • Nguồn sữa dồi dào: do em bé không bú hết hoặc mẹ không hút phần sữa thừa sau khi bé đã bú no, khoảng 5 giờ đến 1 ngày, dẫn đến sữa còn đọng lại, gây ra tắc nghẽn
  • Áp lực quá mức lên ngực: Áo ngực có gọng hoặc gọng quá chật có thể gây áp lực lên bầu ngực và dẫn đến tắc ống dẫn sữa. Con nằm quá lâu hoặc quai của địu em bé sơ sinh, thậm chí, túi tã nặng cũng có thể gây áp lực lên ngực của bạn.
  • Mất nước và mệt mỏi: Thiếu nghỉ ngơi và không uống đủ nước sẽ làm chậm quá trình sản sinh hormone oxytocin có nhiệm vụ kích thích vú tiết sữa.
  • Tập thể dục mạnh hoặc gắng sức, đặc biệt là phần trên của cơ thể cũng có thể là nguyên nhân gây ra tắc tia sữa.

Ngoài ra còn có một số yếu tố nguy cơ nhất định sẽ làm cho mẹ dễ bị tắc ống dẫn sữa và viêm vú:

  • Tiền sử viêm vú khi cho con bú
  • Nứt da trên núm vú
  • Chế độ ăn uống không đủ
  • Hút thuốc

Triệu chứng Tắc tia sữa

Tình trạng tắc tia sữa có thể xảy ra bất cứ lúc nào dù mẹ đang ở trong giai đoạn đầu cho con bú sữa mẹ hoặc đã cho con bú một thời gian. Có thể đến từ từ và thường chỉ ảnh hưởng đến một bên vú, dấu hiệu tắc tia sữa thường thấy sau sinh là bầu vú căng to, đau nhức, không tiết sữa, sốt nhẹ.

Tắc tia sữa nếu không được can thiệp và điều trị kịp thời sẽ dẫn đến tình trạng:

  • Sữa ra ít hoặc không ra cho bé bú
  • Viêm tuyến vú, áp-xe tuyến vú, lâu dần trở thành các dải xơ hóa hay u xơ tuyến vú
  • Mẹ dễ bị trầm cảm sau sinh vì áp lực không thể cho con bú mẹ do tắc tia sữa